روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )

مقدمه 104

عبهر العاشقين ( فارسى )

« ليكن عاشقان را به صد هزار جان دادند . » « 1 » « از آن سيّارگان سماوات رسالت بنعت حرمت پيش او سجود كردند . » « 2 » « لكن موحّدان دانند كه مستقبح از آن امور اضافى است . » « 3 » « - ى » استمرارى را بسيار استعمال مىكند : « چو او را بديدى ، به دو عاشق شدى . » « 4 » « در تبختر آهوى عشقش شيران شكار كردى ، و به رعنائى زاهدان را از صومعهء ملكوت بيزار كردى . » « 5 » آنجا كه صيغهء تفضيل به كار مىبرد - طبق قاعده - جملهء اسميه مىآورد : « عرفانش بر عرفان بيفزايد ، كه هر كه عاشق‌تر عارفتر ، و هر كه عارفتر خائف‌تر . » « 6 » « ازين » را براى وصف جنس بر سر اسم مختوم به « ى » نكره و وحدت آرد « 7 » : « ازين كافرى ، رعنائى ، مكّارى ، زرّاقى ، شوخى ، عيّارى . . . » « 8 » لغات فارسى ( يا مركب از فارسى و عربى ) قابل توجه درين كتاب بسيار است ، از آن جمله : آئينه‌گرى ( ص 86 ) ، آفتاب‌پرست ( ص 28 ) ، استغفار خانه ( ص 104 ) ، استوار كتاب « 9 » ( ص 48 ) ، باژگونه ( ص 108 ) ، تاوان ( ص 44 ) ، جان‌آفرين ( ص 65 ) ، چال ( ص 131 ) ، چاله ( ص 96 ) ، چشم‌زخم ( ص 59 ) ، خاك در ديده ( ص 43 ) ، خراباتى ( ص 53 ) ، خرده‌گير ( ص 58 ) ، داروفروشى ( ص 86 ) ،

--> ( 1 ) - ص 28 . ( 2 ) - ص 28 . ( 3 ) - ص 36 - 37 . ( 4 ) - ص 27 . ( 5 ) - ص 6 . ( 6 ) - ص 110 . ( 7 ) - رك . بهار سبك‌شناسى ج 2 ص 258 ؛ لغت‌نامه : اين ، ازين . ( 8 ) - ص 6 . ( 9 ) - كتاب محكم ، قرآن .